انجمن علمی هنر و ادبیات تطبیقی ایران هنر و ادبیات تطبیقی 2981-1147 1 4 2024 04 20 comparative studies on activism and reactivity in the plays of Radi and Baizaei with Nietzsche's philosophical approach مطالعه تطبیقی کنش‌گری و کنش‌پذیری در نمایشنامه‌های رادی و بیضایی با رویکرد فلسفی نیچه 49 74 192434 FA مجید هوشنگی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا تهران ایران 0000-0002-9942-8685 امیررضا نوری پرتو دکتری پژوهش هنر، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران 0000-0002-3709-6638 حامد مکملی کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی دانشگاه سوره. تهران ایران 0000-0002-3709-6638 Journal Article 2023 12 24 In comparative studies, philosophical analysis of literary works can be considered as a powerful branch of literary criticism. In the meantime, Nietzsche's system of thought has been able to be placed as an attractive theoretical basis for artistic-literary researches due to his origin and his attitude towards art and drama. Among his theories, the position and concept of action and its relationship with the hero, his desire and will, and the morals of the noble and the lowly under the theory of the superhuman, can lead to very wide results in the narratology and analysis of the philosophy of drama. to result. Therefore, this research aims to, with a descriptive method - and according to Nietzsche's theories on the axes of will, action and man acting and reacting and rereading two Iranian plays, Pahlavan Akbar Mimirad by Baizaei and Amize qalmadoon by Radi, to give a philosophical analysis of why and why the hero and anti-hero in these narratives. The results of this research show that the role of the hero as an active agent in the drama is deficient, and the system of beliefs and traditional values have caused him to appear more in the guise of a victim and an active character, and the narratives are a diagram of the dominance of anti-heroes. It will be on active and passive heroes; And contrary to what is expected from the structural system of the narrative, the heroes are of the lower castes and the secondary characters have the characteristics در مطالعات تطبیقی و بینامتنی آثار ادبی، تحلیل متون با مبانی و رویکردی فلسفی می‌تواند به عنوان شاخه‌ای قدرتمند از نقد ادبی موضوعیت یابد. در این میان، نظام اندیشگانی نیچه با توجه به خاستگاه و عطف نظر او به هنر و درام، توانسته است به عنوان مبنای نظری جذابی بر پژوهش‌های ادبی- هنری قرار گیرد. در میان نظریات او جایگاه و مفهومِ کنش و ارتباطِ آن با قهرمان، خواست و اراده‌ی او و اخلاق والاتباران و فرومایگان در ذیل نظریه‌ی ابرانسان، می‌تواند در روایت‌شناسی و تحلیل فلسفه‌ی‌ درام به نتایج بسیار گسترده‌ای منتج شود. لذا این پژوهش بر آن است تا با روشی توصیفی- و با توجه به نظریات نیچه در محورهای اراده، کنش و انسانِ کنش‌گر و واکنش‌گر و بازخوانی دو نمایش‌نامه‌ی ایرانی پهلوان اکبر می‌میرد از بیضایی و آمیز قلمدون از رادی، به تحلیلی فلسفی از چونی و چرایی قهرمان و ضدقهرمان در این روایت‌ها بپردازد. نتایج این پژوهش می‌دهد که نقشِ قهرمان به عنوان عاملِ کنش‌گر در درام، دچارِ نارسایی است و نظام باورها و ارزش‌های سنتی و عیاری سبب شده‌اند تا او بیشتر در پوششِ قربانی و شخصیتِ کنش‌پذیر نمایان شود و روایت‌ها نموداری از استیلایِ ضد قهرمان‌های کنش‌گر بر قهرمان‌های کنش‌پذیر و منفعل خواهد بود؛ و برخلاف انتظار از نظام ساختاری روایت، قهرمانان از تبار فرودستان و شخصیت-های فرعی دارای ویژگی‌های والاتباران هستند. https://www.ialcsa.ir/article_192434_6689fe903b5a2d0e80b760039e2a45ed.pdf